De F in F-Game staat voor fraude en anders dan de naam doet vermoeden is het helemaal geen spel. Het is een verzamelnaam voor verschillende vormen van online oplichting, De term wordt gebruikt op sociale media, in sommige muziek en door influencers Op platforms als TikTok, Snapchat, Instagram en Telegram circuleren filmpjes waarin fraudeurs pronken met dure horloges, designerkleding, auto's en stapels bankbiljetten. Met die lifestyle maken ze reclame voor snel geld. Wat wordt gepresenteerd als een makkelijk een-tweetje waar alleen de bank onder lijdt, is in werkelijkheid criminaliteit met echte slachtoffers, doodgewone mensen die soms hun complete spaargeld kwijtraken. Elementen van de F-game zijn oplichtingstrucs als bankhelpdeskfraude en WhatsApp-fraude.
Fraudevormen
Bij bankhelpdeskfraude geeft de oplichter zich telefonisch uit voor een medewerker van een bank. Het slachtoffer wordt gemanipuleerd en overtuigd om inloggegevens te delen of een bankpas af te geven aan een handlanger. Vervolgens wordt de rekening leeggehaald. Bij Marktplaats- en betaalfraude bieden oplichters producten aan die niet bestaan of sturen ze slachtoffers naar valse betaalomgevingen. Een ander bekend oplichtingsconcept WhatsApp-fraude. Het slachtoffer krijgt een appje van iemand die zich voordoet als een bekende, met een verhaal over een noodgeval en het verzoek snel financieel bij te springen. Ook phishing hoort in het rijtje thuis: het ontfutselen van bijvoorbeeld wachtwoorden of bankgegevens via nepwebsites, e-mails of sms’jes. Tot slot telde de politie in 2025 10.000 incidenten waarbij nepagenten, al dan niet voorafgegaan door ‘waarschuwende telefoontjes’ bezittingen komen ‘veiligstellen’
Verschillende functies
De online oplichting vindt vaak plaats in een netwerk, met verschillende schakels die hun eigen straattaal-functienaam hebben:
- De spitta is de geldezel, iemand die zijn bankpas of rekening beschikbaar stelt om geld wit te wassen.
- De nipper is degene die uiteindelijk geld opneemt, bijvoorbeeld met een gestolen bankpas.
- De mapser en de lebber zijn personen die slachtoffers bellen of appen.
- De bonker stuurt het netwerk aan en blijft zelf meestal uit beeld.
Veel inventiviteit heeft die ‘bonker’ overigens niet nodig. Online, in besloten groepen, worden gestolen persoonsgegevens, belscripts en complete handleidingen gedeeld. Zo kunnen nieuwe ‘spelers’ in de F-Game stap voor stap leren hoe ze een slachtoffer moeten bellen, welke vragen ze moeten stellen en hoe ze het vertrouwen winnen.
De gevolgen
De financiële en emotionele gevolgen voor slachtoffers kunnen groot zijn. Vooral ouderen verliezen soms tien- tot honderdduizenden euro's. Daarnaast krijgt het vertrouwen in andere mensen en instanties een enorme deuk. Voor daders kan een veroordeling boetes of een gevangenisstraf opleveren en een strafblad, waardoor je problemen krijgt bij sollicitaties of zaken als afsluiten van een verzekering, hypotheek of lening. De pakkans is voor geldezels relatief hoog. Het criminele geld komt op hun bankrekening terecht, waardoor banken en politie hen vaak snel kunnen identificeren.
Jonge daders
De politie ziet dat veel ‘schakels’ in de F-Game jong zijn. Volgens het Openbaar Ministerie was in 2021 in bijna de helft van alle cybercrimezaken een verdachte van 21 jaar of jonger betrokken. Het aantal cybercrimezaken met jonge verdachten steeg van 278 in 2018 naar 1.329 in 2021. In maart 2026 lanceerden politie en Openbaar Ministerie een landelijke campagne waarbij honderd gezochte fraudeurs werden getoond op digitale schermen, televisie en sociale media. Veel van deze verdachten waren jonge ‘loopjongens’ die bankpassen ophaalden of geld pinden.
Doe altijd aangifte
De pakkans van geldezels is volgens de politie weliswaar groot, maar veel andere ‘spelers’ in de F-Game komen nog altijd ongestraft weg. Een van de oorzaken is dat veel slachtoffers geen aangifte doen. En vaak zijn meerdere zaken nodig om iemand aan te klagen of veroordeeld te krijgen. Ben je slachtoffer geworden? Doe dan altijd aangifte bij de politie en verzamel bewijs, zoals screenshots en telefoonnummers.
Voorkom oplichting
Het beste is natuurlijk om oplichting te voorkomen.
- Hang op als een zogenaamde ‘bankmedewerker’ om je pincode of inloggegevens vraagt. Ga niet in gesprek.
- Geef nooit je bankpas mee aan iemand die aan de deur staat.
- Ga niet in op onverwachte betaalverzoeken via WhatsApp.
- Controleer altijd het telefoonnummer van degene die contact opneemt.
- Bel 112 als er een ‘agent’ aan de deur komt die ‘voor de veiligheid’ bijvoorbeeld je pinpas of sieraden wil meenemen.
- Klik niet zomaar op links in sms'jes of e-mails, controleer het webadres waar ze naartoe verwijzen.
- Waarschuw je sociale netwerk als persoonsgegevens zijn buitgemaakt, die kunnen ook misbruikt worden om hén frauduleus te benaderen.
