16 februari 2018 5 min Auteur: Redactie

Waarom IoT onsterfelijk is, maar 2G niet

2G heeft de wereld veranderd. De tweede generatie mobiele technologie zag in 1991 het levenslicht en wordt tot op de dag van vandaag breed ingezet in de wereld. Maar de jaren beginnen te tellen. 2G is verouderd en kent de nodige beperkingen, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid. Bovendien staan de opvolgers te popelen om het stokje over te nemen. De verwachting van de industrie is dat die eenzelfde revolutie in Internet of Things (IoT) teweeg zullen brengen als 2G in mobiele spraakcommunicatie.

IoT wordt volwassen

IoT is ver voorbij de hype én draagt inmiddels rechtstreeks bij aan de productiviteit. In elke branche leidt IoT tot nieuwe verdienmodellen waarbij vraag en aanbod beter op elkaar zijn afgestemd. Kijk naar boeren in Groningen, die hun aardappels al verkopen nog voordat ze gepoot zijn en IoT gebruiken om het maximale resultaat te behalen. Of de transportsector, waar bedrijven bijvoorbeeld sensoren inzetten om goederen en voertuigen tijdens het transport te volgen, de kwaliteit van producten te bewaken en het brandstofverbruik te monitoren.

De verwachting is dat IoT ook in grote maatschappelijke vraagstukken een wezenlijke bijdrage zal leveren. Bijvoorbeeld de energietransitie is alleen mogelijk wanneer IoT een nieuwe realtime centrale en decentrale markt kan ondersteunen waar consumenten ook aanbieders kunnen zijn. Dit met behoud van energiezekerheid en zonder dat de maatschappij belast wordt met immens veel extra bekabeling in de grond. IoT kan ook een belangrijke rol spelen in de strijd tegen klimaatverandering, onder andere door energieverspilling en vervuiling terug te dringen.

2G

Elke technologie wordt uiteindelijk overbodig. Van stoommachines en telefooncellen tot piepers en cassettebandjes: er komt een moment dat er een beter alternatief beschikbaar is. 2G – ook wel gsm genoemd – is hierop geen uitzondering. Innovaties zorgen ervoor dat 2G irrelevant wordt. Sterker nog: in veel landen is de zogeheten 2G sunset al in volle gang. Zo hebben grote telecombedrijven in de Verenigde Staten en Australië hun 2G-netwerken al uitgezet of plannen hiervoor bekendgemaakt. Japan en Zuid-Korea kunnen al jaren zonder 2G.

KPN biedt nog steeds 2G aan. Dat is niet voor niets: 2G is voor veel Nederlandse organisaties onmisbaar. Zo maken netbeheerders voor hun slimme meters in groten getale gebruik van het 2G-netwerk. Overheden zoals provincies en gemeentes gebruiken de technologie bijvoorbeeld in oplossingen voor het openen en sluiten van bruggen en voor dijkbewaking. Er zijn ook hulpdiensten die 2G inzetten om signalen te versturen naar meldkamers. Het zou dus zeer onverantwoord zijn om onaangekondigd, eenzijdig abrupt te stoppen met 2G. Wel moet KPN signaleren dat de transitie van 2G naar de opvolger LTE-M zijn laatste fase is ingegaan in Nederland. Op de consumentenmarkt is al langer een transitie gaande, mede door de opkomst van betaalbare 3/4G-capable smartphones. KPN is zelfs al gestopt met de verkoop van 2G-only handsets.

Bandbreedte en security als zwakke plek

2G speelt echter nog altijd een rol van betekenis. Toch zijn er goede redenen om verder te kijken. Allereerst wordt het steeds moeilijker om 2G-toepassingen goed te beveiligen. Zowel voor securitypartijen als telecombedrijven is het straks niet meer mogelijk om zo’n verouderde technologie van passende beveiliging te voorzien. 2G is nooit ontwikkeld met het Internet of Things in het achterhoofd. Een nieuwe, vergelijkbare technologie als LTE-M is dat wel. Ook LoRa is specifiek voor IoT-toepassingen gecreëerd, waarbij toekomstvastheid en beveiliging vanaf dag één zijn meegenomen in de ontwikkeling ervan.

LoRa

LoRa is een landelijk netwerk dat geoptimaliseerd is voor het IoT. Het verschilt wezenlijk van mobiele netwerken als 2G en 4G: zo is LoRa niet gebaseerd op een simkaart en maakt het gebruik van een aparte frequentie. Wel is het, net als het mobiele netwerk,, ook een Wide Area Netwerk. LoRa is bedoeld voor het versturen van kleine datapakketten, bijvoorbeeld een sensor die doorgeeft dat iets aan of uit staat. Het gaat dan dus echt om bits en bytes. Een ander kenmerk van LoRa is dat het zeer energiezuinig is, waardoor het veel makkelijker is om apparaten met een batterij draaiende te houden. Met LoRa kan een sensor jaren vooruit op een enkele knoopcel.

LTE-M

LTE-M is qua functionaliteit en bandbreedte vergelijkbaar met 2G. Het is gebaseerd op het LTE-netwerk – de technologie achter 4G – maar dan specifiek bedoeld voor IoT-toepassingen. LTE-M wordt eigenlijk gestript van alle functies die er bij LTE voor zorgen dat er snel grote data hoeveelheden kunnen worden verstuurd. Zo ontstaat een netwerk dat de efficiëntie van LTE combineert met een lage latency, een lager energieverbruik en een groot bereik. LTE-M is eind 2017 geactiveerd, waarbij gebruik is gemaakt van de bestaande LTE-infrastructuur van KPN. Om als klant toegang te krijgen tot het LTE-M-netwerk is wel een nieuw modem vereist dat de LTE-M-frequentie kan ontvangen.

Gedroomde opvolgers van 2G

LoRa is vooral geschikt voor toepassingen waar 2G overkill is, omdat die bandbreedte toch niet wordt benut. Ook is er met LoRa geen elektriciteitskabel meer nodig. Bij toepassingen waar meer capaciteit en snelheid gewenst zijn, past LTE-M beter. Denk aan apparaten die om de zoveel tijd een firmware-update moeten krijgen om de beveiliging op niveau te houden. LTE-M biedt namelijk een snelheid van 1Mbit/s, ruim genoeg om firmware-updates uit te rollen. Beide technologieën zijn veel sneller in het opzetten van verbindingen dan 2G. Samen maken LoRa en LTE-M het 2G-netwerk volledig overbodig. KPN merkt dat veel nieuwe klanten 2G dan ook grotendeels links laten liggen. Het gaat dan met name om bedrijven die nieuwe businessmodellen hanteren of nieuwe producten ontwikkelen – en waarbij eerdere investeringen in legacysystemen geen rol spelen. Die bedrijven maken vaak nu al gebruik van LoRa en zijn LTE-M inmiddels aan het testen op het live netwerk, zodat ze voortvarend kunnen uitrollen.

Jonge markt

Er is ook een grote groep klanten die al langere tijd gebruikmaken van het M2M (machine-to-machine)-portfolio van KPN en dus het 2G-netwerk. Logisch, want 2G is heel lang het beste netwerk geweest wat KPN had als het gaat om dekking, indoor coverage en stabiliteit. Verder zien we ook partijen die bij groei van bestaande diensten voor 2G only-modules kiezen. Een overweging kan zijn dat de markt voor nieuwe modules nog vrij jong is. Hierdoor kan het ontwikkelen en testen van een module in combinatie met een oplossing zomaar een jaar in beslag nemen.

Zoals altijd is de prijs ook een belangrijk aspect. Bij grote orders kost een 2G only-module tussen de 5 en 10 dollar. Dat maakt de uitrol van honderdduizenden units financieel een stuk aantrekkelijker dan wanneer wordt gekozen voor de huidige 4G-module, die het drie- of viervoudige kost. Overigens mag dit straks geen reden meer zijn om niet voor LTE-M of LoRa te kiezen. De uiteindelijke prijs van een LTE-M-module zal vergelijkbaar worden met die van een 2G only-module. De verwachting is dat de prijs van LoRamodules hier uiteindelijk nog onder komt. Bovendien is een investering in 2G alleen op de korte termijn goedkoper.

2G is niet toekomstbestendig

KPN ziet het als zijn verantwoordelijkheid om deze boodschap bij klanten voor het voetlicht te brengen. De uitdagingen waar het Nederlandse bedrijfsleven voor staat, kunnen we alleen het hoofd bieden als we onze legacysystemen inruilen voor toekomstbestendige technologie.

Vrijwel elke branche krijgt in het IoT-tijdperk namelijk te maken met complexe vraagstukken. Hoe voorkomt u dat kostbare apparatuur zoekraakt? Hoe kunnen producten en voertuigen tijdens het transport op een kostenefficiënte manier in de gaten worden gehouden? Hoe informeert u klanten tijdig over problemen die zich voordoen bij de levering? Hoe verzamelt u na de verkoop van uw product realtime data over het gebruik? En hoe waarborgt u de beschikbaarheid en de veiligheid van uw diensten, producten en uw eigen systemen?

Het is slechts een greep uit de vragen waar 2G geen bevredigend antwoord op biedt. Uiteraard maakt elke organisatie zelf de afweging om de stap naar LoRa en LTE-M te maken. Bovendien is het migratietraject voor de ene partij ingewikkelder dan voor de andere. Bij pinautomaten en smart wearables is het bijvoorbeeld makkelijker om modules te vervangen dan bij slimme meters en oplossingen die diep in de grond zitten. Ook andere factoren, zoals de lifecycle en modulariteit van huidige apparatuur, verschillen per bedrijf.

Verandering is moeilijk

Soms is het probleem ook niet zozeer technisch of financieel van aard. Zeker voor grote organisaties is verandering lastig. Dit geldt ook voor KPN. Maar dat is geen reden om stil te blijven staan. Bedrijven kunnen twee dingen doen: of gaan zitten afwachten tot de concurrent zijn business slimmer organiseert en dan gedwongen meebewegen, of die verandering zelf vormgeven. Hoe eerder dat gebeurt, hoe beter. Met een snelle migratie haalt u immers ook de huidige én toekomstige voordelen van nieuwe technologie naar voren.

IoT biedt mooie kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven, maar het is nu wel de hoogste tijd voor actie. KPN helpt u graag bij het in kaart brengen van de mogelijkheden voor uw organisatie.

Gerelateerde artikelen