‘Vroeger’ verstuurden oplichters zelfgeschreven, vaak slecht vertaalde e-mails in grote hoeveelheden. Ze waren meestal makkelijk te herkennen aan duidelijke fouten, zoals slechte spelling. Met AI kunnen criminelen automatisch phishing-berichten maken. Dat gaat veel sneller. Deze nepberichten zijn overtuigender, omdat ze persoonlijker zijn. Berichten lijken afkomstig van een vertrouwd, bekend persoon of bedrijf. En ze zijn ook beter geschreven.
Op internet zijn voor weinig geld
Enkele cijfers
AI-phishing zou 24 procent effectiever zijn dan traditionele phishing. Er zijn
Ook de Fraudehelpdesk ziet een forse toename. In 2020 kwamen er 2.776 meldingen binnen. In 2025 waren dat er 5.888. En alleen al in de eerste helft van 2026 ging het om 15.036 meldingen.
Waarom is AI-phishing zo effectief?
Met AI kunnen cybercriminelen inspelen op recente gebeurtenissen en persoonlijke situaties. Hoe komen oplichters en AI aan deze specifieke, gedetailleerde informatie? Hiervoor zoeken ze naar openbaar beschikbare informatie. Die kan afkomstig zijn van een datalek. Voorbeelden zijn de hacks bij Ceva, Odido, Clinical Diagnostics, Universiteit Maastricht en de KNVB. Maar ze zoeken ook naar informatie die je zelf op social media hebt geplaatst. Hou je bijvoorbeeld van mountainbiken en heb je daarover veel berichten op sociale media geplaatst? Een phishing e-mail zou dan vermomd kunnen zijn als een advertentie voor een webshop die fietsaccessoires verkoopt.
Voorbeelden van AI-phishing
Voorheen gingen phishing-berichten vooral over nepwinacties en nepbetaallinkjes. Tegenwoordig gebruiken criminelen zowat elk onderwerp.Een aantal voorbeelden:
Bankmelding
Je ontvangt een bericht van je bank dat er verdachte activiteiten zijn waargenomen. Je wordt gevraagd om je gegevens te bevestigen. Het doel van de oplichter is om je persoonlijke inlog- en betaalgegevens te stelen.
Accountwaarschuwing
Er is zogenaamd ingebroken op een van je accounts. Of je loopt het risico loopt om gehackt te worden, tenzij je snel handelt. Ook dan probeert een crimineel je inloggegevens te stelen.
Bezorgprobleem
Je krijgt een sms’je of e-mail dat een pakketje niet bezorgd kan worden. Bijvoorbeeld omdat het wordt vastgehouden bij de douane. In het bericht staat dat je een klein bedrag moet overmaken om het pakketje vrij te geven.
Klantenservice
De klantenservice van een bedrijf stuurt je een bericht. Of een vertrouwd online platform doet dat. De zogenaamde medewerker biedt zijn hulp aan. Hij leidt je door nep-verificatiestappen om je inloggegevens in handen te krijgen.
Hoe trap je er niet in?
Heb je een e-mail, sms’je of ander bericht ontvangen? Word je gevraagd op een link te klikken, een bestand te downloaden of een andere actie te ondernemen? Neem even rustig de tijd voordat je reageert. Stel jezelf een paar vragen:
Verwachtte ik dit bericht?
Als iemand een link stuurt om een bestand te delen, wist je waarschijnlijk al dat die eraan zat te komen. Komt een verzoek onverwachts? Kijk er dan extra aandachtig naar.
Wat wordt er precies gevraagd?
Een vaag verzoek om een belangrijk document te bekijken of te downloaden is verdacht. Een verwijzing naar een specifieke of lopende taak is geloofwaardiger maar… ook dan kan het phishing zijn.
Afzender controleer
Check of je het volledige e-mailadres van de afzender kan zien. En niet alleen de naam.
Links controleren
Wanneer je met je muis over een link beweegt, zie je het adres waar deze naartoe leidt. Is deze herkenbaar bij de organisatie?
Bijlagen controleren
Heeft een bijlage een ongebruikelijke bestandsnaam? Of is het een vreemd bestandtype? Dan is de kans groot dat het oplichting is.
Bericht controleren
Lees het bericht door. Kloppen de details? En het taalgebruik en de toon?
Toch slachtoffer, wat dan?
Heb je de AI-phishing niet herkend? Verbreek het contact onmiddellijk. Reageer nergens meer op en download niets (meer) van de vermoedelijke oplichter.
Blokkeer betaalmiddelen
Neem direct contact op met je bank en creditcardmaatschappij. Laat al je passen en rekeningen blokkeren.
Beveilig je e-mailaccount
Verander je e-mailwachtwoord vanaf een ander, veilig apparaat. Wanneer een oplichter toegang heeft tot het e-mailaccount, kan hij ook toegang krijgen tot alle andere accounts. Bijvoorbeeld van webwinkels.
Verander wachtwoorden
Wijzig meteen alle wachtwoorden van al je andere accounts.
Doe aangifte bij de politie
Bent je geld kwijt? In veel gevallen kan je dit terugkrijgen van de bank. Voorwaarde is dat je aangifte doet bij de politie. Ook wanneer je identiteitsgegevens zijn gestolen, is het verstandig aangifte te doen vanwege identiteitsfraude. Je kan dit