Dreigingsbeeld: Cyberdreigingen zetten de continuïteit van zorg onder druk
Tegelijkertijd staan veel zorgorganisaties voor een lastige opgave. Ze moeten voldoen aan steeds strengere wet- en regelgeving, terwijl beperkte budgetten, personeelstekorten en verouderde systemen het lastig maken om cybersecurity structureel te verbeteren.
De grootste uitdaging is het waarborgen van de continuïteit van zorg. Niet alleen technische kwetsbaarheden spelen daarbij een rol, maar ook medewerkers, leveranciers en de groeiende afhankelijkheid van digitale ketens. Juist wanneer een cyberincident of verstoring zich voordoet, moet de zorg veilig en zoveel mogelijk doorgang kunnen vinden.
De grootste cyberdreigingen voor de zorg
Zorgorganisaties hebben hun securitybeleid de afgelopen jaren verder geprofessionaliseerd. Toch zitten veel risico’s niet alleen in techniek, maar ook in de organisatie. Zo ontbreekt soms het overzicht over het totale digitale landschap: welke systemen, apparaten en clouddiensten worden gebruikt, hoe zijn deze met elkaar verbonden en welke risico’s brengt dat met zich mee?
Dat wordt steeds belangrijker nu medische apparatuur, zoals infuuspompen en MRI-scanners, vaker onderdeel wordt van het IT-netwerk. Ook het groeiende gebruik van clouddiensten vraagt om scherp inzicht in gegevensopslag en toegangsrechten. Tegelijkertijd neemt de dreiging toe door nieuwe ontwikkelingen zoals AI, waarmee aanvallers steeds geavanceerdere aanvallen kunnen uitvoeren. Dit zijn de vijf belangrijkste cyberdreigingen voor de zorg:
- Insider threats vormen een van de grootste uitdagingen voor zorgorganisaties. Medewerkers kunnen, bewust of onbewust, een cyberincident veroorzaken. Wanneer organisaties onvoldoende zicht hebben op wie toegang heeft tot welke systemen en welke tools worden gebruikt, neemt het risico op datalekken en ongeautoriseerde toegang tot patiëntgegevens toe.
- Daarnaast blijven phishing en e-mailfraude een belangrijke dreiging. De hoge werkdruk in de zorg en de vele samenwerkingspartners maken medewerkers kwetsbaar voor gerichte aanvallen. AI zorgt er bovendien voor dat phishingmails steeds overtuigender worden en daardoor moeilijker te herkennen zijn.
- Ook ketenrisico's nemen toe. Zorgorganisaties zijn steeds afhankelijker van derde partijen. Een cyberincident bij één van deze partijen kan de beschikbaarheid van systemen raken en daarmee direct gevolgen hebben voor de continuïteit van de zorg.
- Ransomware blijft eveneens een groot risico. Cybercriminelen richten zich bewust op zorginstellingen, omdat de druk om systemen snel weer operationeel te krijgen groot is. Een aanval kan patiëntendossiers en andere kritieke systemen onbruikbaar maken, met directe gevolgen voor de zorgverlening.
- Tot slot vormen DDoS-aanvallen een blijvende bedreiging. Door digitale voorzieningen onbereikbaar te maken, kunnen aanvallers de dagelijkse zorgprocessen ernstig verstoren. In sommige gevallen wordt een DDoS-aanval bovendien gebruikt om de aandacht af te leiden van een andere cyberaanval.
Vijf bouwstenen voor een weerbare zorgorganisatie
Technische maatregelen alleen zijn niet voldoende voor cyberweerbaarheid. Een goedwerkende aanpak bestaat uit vijf bouwstenen die elkaar versterken.
- Versterk beleid en governance. Zorg voor duidelijk eigenaarschap, goed identiteits- en toegangsbeheer en betrek ook HR en management bij het herkennen van insider risks.
- Maak de keten weerbaarder. Stel duidelijke security-eisen aan leveranciers, houd zicht op risico's in de keten en monitor externe partijen continu.
- Segmenteer kritieke systemen. Door IT- en OT-omgevingen van elkaar te scheiden en netwerken slim in te richten, blijft de impact van een incident beperkt.
- Werk volgens Zero Trust. Verifieer gebruikers en apparaten continu, beperk toegangsrechten en monitor afwijkend gedrag om aanvallers zo min mogelijk bewegingsruimte te geven.
- Houd de basis op orde. Actief patchmanagement, multifactor-authenticatie, back-ups, monitoring en security-awareness blijven onmisbaar voor iedere zorgorganisatie.
Zorgcontinuïteit begint bij cyberweerbaarheid
De zorg wordt de komende jaren alleen maar digitaler. Daarmee groeit ook het belang van cyberweerbaarheid. Niet alleen om aanvallen te voorkomen, maar vooral om ervoor te zorgen dat de zorg kan doorgaan wanneer zich een incident voordoet.
Meer weten over de belangrijkste dreigingen, praktijkvoorbeelden en concrete maatregelen? Lees dan het volledige dreigingsbeeld voor zorgorganisaties.
