Gamen is uitgegroeid tot een van de grootste vrijetijdsbestedingen ter wereld. Volgens cijfers op de website Gameninfo speelt ongeveer de helft van de Nederlandse bevolking regelmatig games. Kinderen en jongeren zijn daarin de fanatiekste groep. Wereldwijd gaat het om miljarden spelers, die samen jaarlijks honderden miljarden euro’s uitgeven aan games, consoles en in-game aankopen. De game-industrie is wereldwijd inmiddels veel groter dan de film- en muziekindustrie bij elkaar, er gaat tussen de 180 en 200 miljard in om.
Onderdeel van het dagelijks leven
In Nederland speelt het merendeel van de kinderen en jongeren wekelijks. Veel kinderen spelen meerdere uren per dag. Smartphones zijn het populairste platform, gevolgd door consoles en pc’s of laptops. Gamen is al lang geen nerdy liefhebberij meer, maar een onderdeel van het dagelijks leven. Zeker als je apps met een game-element, zoals Duolingo, meerekent. Gamen is diep verweven geraakt met sociale interactie en digitale cultuur, schrijft Mediawijsheid.nl.
De voordelen van gamen
Toch heeft gamen geen geweldige reputatie. Gameverslaving, ongezond veel zitten en ogen die achteruitgaan van naar een schermpje staren zijn dingen waar vaak zorgen over geuit worden. Terechte kritiek, straks meer daarover, maar studies laten zien dat gamen ook positieve effecten kan hebben. Zo blijkt uit onderzoek dat gamers bepaalde cognitieve vaardigheden ontwikkelen, zoals probleemoplossend denken, ruimtelijk inzicht en snelle besluitvorming. Nemo Kennislink stelt dat actie- en strategiespellen bijvoorbeeld goed zijn voor het trainen van aandacht en reactievermogen. Ook op sociaal vlak heeft gamen iets te bieden. Online games brengen je in contact met anderen, ook vaak over de grens. Je leert samenwerken, communiceren en strategieën ontwikkelen, en het kan ook goed zijn voor je talenkennis. Onderzoek van de Radboud Universiteit stelt dat gamen jongeren socialer kan maken.
Daarnaast zijn er voordelen die je ook in andere hobby’s zal vinden, zoals: ontspanning en stress vermindering. Volgens deze analyse blijkt zelfs dat gamen samenhangt met een hoger welzijn. Voorwaarde is wel dat je je gamegedrag een beetje in de hand hebt.
Gameverslaving
Want een van de grootste keerzijdes is gameverslaving. De Wereldgezondheidsorganisatie erkent ‘gaming disorder’ als een stoornis, waarbij gamen leidt tot verlies van controle. Dat heeft negatieve gevolgen voor het dagelijks leven. Volgens het NJi kan problematisch gamegedrag leiden tot schooluitval, sociale isolatie en mentale klachten. Intensieve gamers kunnen last krijgen van angst en depressie, en sociale contacten kwijtraken. Ook lichamelijke klachten komen voor, zoals slaaptekort, hoofdpijn en RSI door langdurig schermgebruik. En dan de portemonnee: in games zijn inmiddels allerlei psychologische trucs ingebouwd om je te verleiden geld uit te geven, bijvoorbeeld via lootboxes (digitale verrassingspakketjes) en tijdelijke aanbiedingen. Je loopt dus ook het risico (te) veel geld uit te geven, terwijl je dat niet van plan was.
Gevarenzone
Het onderscheid tussen gezond en problematisch gamen is een beetje een grijs gebied. Maar als iemand in je omgeving steeds langer speelt, conflicten krijgt over niet willen stoppen of school, werk of andere activiteiten verwaarloost, is er wel sprake van een gevarenzone. De website Gameninfo heeft een zelftest waarmee je voor jezelf kan nagaan of je bijvoorbeeld speelt om problemen te vermijden, of dat je geïrriteerd bent als je niet kan gamen of dat het je slaap beïnvloedt. Prikkelbaarheid en vermoeidheid zijn vaak ook signalen van ongezond veel gamen. Het toverwoord is: grenzen. Van gamen kan je genieten, maar doe het met mate. Als je zelf speelt, is bewuste keuzes maken – bijvoorbeeld erover nadenken hoeveel tijd of geld je eraan wilt besteden – al een goeie stap. Stel vervolgens een maximum speeltijd per dag in. Neem regelmatig pauzes, zet beweging tegenover gamen, en hou je slaap in de gaten en je offline sociale contacten. Door bewust andere afspraken te plannen, heb je een stok achter de deur.
Tips voor ouders
Voor ouders helpt het om samen met je kind afspraken te maken over speeltijd, geschikte games en eventuele uitgaven. Voorkomen is beter dan betalen, ga dus op zoek naar de financiële instellingen in games. Zet automatische aankopen uit of stel limieten in als dat mogelijk is. Een veroordelende toon of je kind ‘verslaafd’ noemen helpt niet; in een open gesprek blijkt misschien wel dat je kind zelf ook minder zou willen gamen. Speel ook eens mee en ontdek wat je kind er zo leuk aan vindt. Maak tegelijkertijd duidelijk dat er een grens is, en handhaaf die.
Gamen heeft zeker leuke en nuttige eigenschappen, maar als het andere leuke en belangrijke zaken verdringt, is het tijd om in te grijpen of hulp te zoeken.
Bekijk de serie
In "Ask us anything" delen experts en kinderen hun ervaringen en inzichten over gamen, online contact en de digitale leefwereld van jongeren.
Bekijk hier de afleveringen: bekijk Ask us anything op YouTube
