Waarom veel organisaties terughoudend zijn met AI. Terwijl de sleutel in digitale zekerheid ligt.
Wat blijkt die rem dan precies te zijn? KPN vroeg het aan grote Nederlandse organisaties en het blijkt dat de meeste bedrijven nog vastzitten in de fase van pilots en losse experimenten. Structurele, strategische inzet van AI is eerder uitzondering dan regel. Terwijl bijna niemand twijfelt aan het potentieel van de technologie. Dus waar gaat het mis tussen ambitie en uitvoering?
Het probleem is niet de technologie
De afgelopen jaren ging het vooral over wat AI allemaal kan. Maar binnen grote organisaties is de discussie inmiddels verschoven. Daar draait het nu om een andere vraag: hoe houd je controle? Want hoe dichter AI op de primaire processen komt te zitten, hoe groter de gevolgen als het misgaat. Denk aan een medewerker die vertrouwelijke informatie in een publieke AI-tool plakt. Een algoritme dat onjuiste conclusies trekt. Een toepassing die niet aan de wet voldoet. Of een organisatie die steeds afhankelijker wordt van technologie zonder daar veel invloed meer op te hebben. Scenario’s die bestuurders bezighouden.
Uit het onderzoek blijkt dat grote organisaties zich vooral zorgen maken over privacy, cybersecurity, compliance, datalekken via AI-toepassingen en de betrouwbaarheid van AI-output. Kortom: het gaat hen minder om wat AI kan, en meer om of ze het onder controle houden.
Grote organisaties zetten AI breed in, maar sturing blijft achter
Meer ervaring betekent niet minder zorgen
Misschien wel het meest opvallende inzicht uit het onderzoek is dat organisaties niet zorgelozer worden naarmate ze meer ervaring krijgen met AI. Integendeel. Hoe verder een organisatie is, hoe scherper het zicht op de risico's. Thema's als governance, security, datasoevereiniteit en compliance schuiven daardoor op: van de IT-afdeling naar de bestuurskamer. Dat zie je ook terug in de keuzes die organisaties maken. Bij de selectie van AI- en cloudoplossingen wegen datasoevereiniteit, security en compliance inmiddels zwaarder dan innovatiecapaciteit alleen. Pas als een organisatie zeker weet dat ze controle houdt over haar data, processen en afhankelijkheden, wordt AI echt interessant.
De echte uitdaging ligt onder water
Veel AI-discussies gaan over toepassingen. Over copilots. Agents. Automatisering. Nieuwe use cases. Maar succesvolle AI-adoptie wordt meestal niet bepaald door de toepassing zelf. De echte uitdaging ligt onder water. In de kwaliteit van data. In de infrastructuur. In security. In governance. In de vraag waar data zich bevindt en wie er toegang toe heeft. In de mate waarin een organisatie nieuwe technologie kan beheersen zonder de controle te verliezen. Juist daar wordt het verschil gemaakt tussen een interessante pilot en een schaalbare toepassing.
Digitale zekerheid als voorwaarde voor opschalen van AI
De opkomst van AI staat niet op zichzelf. Cyberdreigingen nemen toe, regelgeving wordt strenger, en de aandacht voor digitale autonomie en soevereiniteit groeit. Dat betekent niet dat elke AI-toepassing meteen een zwaar fundament nodig heeft: voor experimenten en pilots kan een lichtere aanpak prima volstaan. Maar zodra een toepassing kritischer wordt of opgeschaald gaat worden, telt digitale zekerheid wél. Organisaties die hun continuïteit, cyberveiligheid, soevereiniteit, autonomie en compliance dan al goed geregeld hebben, kunnen sneller en met meer vertrouwen opschalen. Ze hoeven niet telkens opnieuw het wiel uit te vinden, want het fundament staat er al waar het nodig is. Digitale zekerheid is dus geen drempel voor elke vorm van innovatie, maar wel wat gecontroleerd opschalen mogelijk maakt en op de lange termijn houdt.
Vooruit kijken, met vertrouwen
Dat AI organisaties gaat veranderen, is inmiddels wel duidelijk. En dat is goed nieuws: de mogelijkheden zijn enorm. Van slimmere dienstverlening tot medewerkers die minder tijd kwijt zijn aan repetitief werk. De organisaties die daar het meest van gaan profiteren, zijn niet per se degenen die als eerste een nieuwe AI-tool uitrollen. Het zijn de organisaties die de tijd nemen om hun fundament op orde te brengen, hun digitale zekerheid. Zodat ze AI met vertrouwen kunnen opschalen. Wie dat fundament op orde heeft, hoeft AI niet af te remmen. Die kan er juist vol gas op geven.
