Digitale veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid

Een samenleving die altijd aan staat

Nederland draait op digitale infrastructuur. Energievoorziening, telecomnetwerken, logistieke systemen, waterbeheer en betalingsverkeer zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dit zorgt voor efficiëntie en innovatie, maar vergroot ook de kwetsbaarheid in een wereld waar digitale dreigingen de dagelijkse realiteit zijn.

Cyberaanvallen beginnen vaak onzichtbaar, zegt Chantal. “Je ziet geen tanks in de straten en je hoort geen alarm. Het begint met één muisklik in een phishingmail, terwijl je koffie haalt. Maar de impact kan enorm zijn.”

Die impact raakt niet alleen organisaties, maar ook mensen. Chantal noemt het voorbeeld van vrouwen in een blijf-van-mijn-lijfhuis van wie persoonsgegevens na een cyberincident openbaar werden, waardoor hun anonimiteit en veiligheid in gevaar kwamen. Een pijnlijk voorbeeld dat onderstreept dat cybersecurity uiteindelijk altijd over mensen gaat.

De kloof tussen bestuur en praktijk

Uit onderzoek dat KPN liet uitvoeren, komt naar voren dat IT- en securitymedewerkers de volwassenheid van hun organisatie structureel lager inschatten dan de directie. Een aanzienlijk deel vindt de huidige inzet zelfs onvoldoende. Volgens Chantal zegt dat veel. “We praten veel over weerbaarheid, maar onze fundamenten zijn nog niet volledig op orde. Er is een verschil tussen weten en doen.”

Governance, monitoring en crisisplanning blijven in veel organisaties achter. Ook wordt nog te weinig geoefend met realistische scenario’s. Chantal roept bestuurders daarom op om cyberweerbaarheid niet te benaderen als een checklist of puur technisch vraagstuk, maar als strategisch thema dat thuishoort in de boardroom. Weerbaarheid vraagt om leiderschap, om keuzes te maken voordat het te laat is, om te investeren in basishygiëne, ketenverantwoordelijkheid en scenario-oefeningen. En vooral om de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen, ook als niet alles volledig zeker is.

Samenwerking als strategische noodzaak

Geen enkele organisatie kan dit alleen, zegt Chantal: digitale ketens zijn zo sterk als de zwakste schakel. Een leverancier met onvoldoende beveiliging kan een compleet netwerk in gevaar brengen. Ondanks dit risico hebben veel organisaties hun volledige keten nog niet in beeld. Daarom pleit zij voor structurele samenwerking tussen bedrijven, sectoren en publieke partijen. “Een cyberaanval kent geen marktaandeel. Als het gaat om digitale veiligheid, winnen of verliezen we samen.”

Dat vraagt ook om openheid. Organisaties moeten vaker durven delen wat er misgaat en wat zij daarvan leren. Oefenen moet niet alleen op papier gebeuren, maar in realistische scenario’s waarin fouten mogen worden gemaakt.

Chantals afsluitende oproep aan de zaal was daarom eenvoudig: kijk naar degene naast je en stel de vraag hoe je elkaar kan helpen. Want cyberweerbaarheid is geen individueel project, maar een gezamenlijke opgave.