24 januari 2020 3 min Auteur: Redactie

Testen in het 5G Automotive FieldLab Helmond

Het 5G Automotive Field Lab Helmond waar KPN experimenteert met de connectiviteit van zelfrijdende auto’s en intelligente transportsystemen, begint zijn eerste vruchten af te werpen. Een aantal innovaties die daar samen met partners worden ontwikkeld is thans al realiteit. Dit bleek tijdens een demo-bijeenkomst op de Automotive Campus in Helmond. Centraal stond de rol van 5G op gebied van mobiliteit en tele-operations voor diverse toepassingen. KPN en zijn partners lieten zien dat het Field Lab het afgelopen jaar aardig wat resultaten heeft bereikt.

Edwin Bussem, lead 5G Field Lab voor KPN: 'Naast proefprojecten en experimenten die pas op langere termijn iets concreets gaan opleveren, zijn sommige projecten al in de productiefase. Klinkend voorbeeld is het Talking Traffic ecosysteem. Inmiddels zorgen 27 slimme verkeerslichten op kruispunten in en rond Almelo voor een betere doorstroming van het (vracht)verkeer. Dit leidt tot minder files en vervuiling. Op dezelfde manier verwachten we ook met klanten "tele-operations" - het op afstand besturen van een voertuig of robot-spin-offs te realiseren in 2020 in besloten omgevingen.'

Slimme verkeerslichten

Hij vervolgt: 'Het netwerk dat bij deze intelligente verkeersregelinstallaties wordt gebruikt, bestaat uit nieuwe radioantennes die geschikt zijn voor 5G. Bovendien zorgt geavanceerde software ervoor dat het berichtenverkeer van en naar de verkeerslichten voorrang krijgt.

Om een storingsvrije werking te kunnen garanderen worden deze berichten in een aparte laag van het netwerk uitgewisseld. Deze zogenoemde ‘network slicing’ zit straks standaard in 5G. Het netwerk dat KPN in Almelo heeft gebouwd, wordt daarom betiteld als 'pre-5G': 4G met de betrouwbaarheid van 5G. Ook de vertraging (latency) is minimaal. De verkeerslichten kunnen snel met weggebruikers en andere verkeerslichten ‘praten’. Het systeem zendt data naar auto’s en andere weggebruikers met een boardcomputer of navigatiesysteem. 

Zelflerend systeem

Tegelijkertijd ontvangen de slimme verkeersregelinstallaties data. Zodoende kent elk verkeerslicht ook de status van andere verkeerslichten op de toegangswegen en ringweg bij Almelo. Het systeem optimaliseert elk individueel kruispunt en tegelijkertijd de verkeersstromen op de gehele ring. De intelligente verkeerslichten kunnen niet alleen rekening houden met het aantal voertuigen die een stoplicht naderen, maar ook met het type verkeer. Hierdoor kan de weg gemakkelijker worden vrijgemaakt voor brandweer, ambulance en politie. Ook vrachtwagens en het openbaar vervoer kunnen prioriteit krijgen bij de kruispunten. 

Edwin Bussem: 'Het systeem is zelflerend. Niet alleen wordt rekening gehouden met het aantal voertuigen die voor een stoplicht staan te wachten, maar ook met de drukte op dezelfde dag in dezelfde maand in eerdere jaren. De regelschema’s passen zichzelf aan en worden steeds slimmer. De data moeten snel bij alle aangesloten intelligente verkeersregelinstallaties terechtkomen. Draadloze connectiviteit kan een alternatief zijn voor glasvezel of adsl.'

Anders dan bij vaste breedbandverbindingen hoeven geen leidingen onder weg door te worden gegraven. Dat scheelt veel tijd. De uitrol van slimme verkeerslichten hoeft daardoor geen vertraging meer op te lopen. Zo’n regelinstallatie hoeft alleen maar van een simkaart te worden voorzien, dat is de kracht van 5G voor veel business-kritische IoT-toepassingen.

Aansturing via de cloud

Ook de verkeerslichten veranderen ingrijpend. Frans van Waes (Vialis): 'Voorheen waren verkeerslichten gesloten systemen. Nu zijn alle functies uit elkaar getrokken en apart in grotere systemen ondergebracht. Hun gegevens worden via de cloud naar informatiediensten gezonden.' Alle aansturing vindt via de cloud plaats. Omdat alles elders online gebeurt en de rekenkracht geen beperking meer vormt, is ook voortdurende innovatie mogelijk. 

5G kan Talking Traffic na een aarzelende start vlot trekken. Ook in Helmond doet KPN in samenwerking met TNO, Siemens, TU Eindhoven, VTT en de gemeente al proeven met 5G. Op de N270 naar Eindhoven wordt ervaring opgedaan met snelle data-uitwisseling tussen voertuigen die verbonden zijn met een communicatienetwerk om zo de doorstroming steeds meer te verbeteren.

Proeven met 3,5 GHz

Afgelopen zomer is toestemming verkregen om tijdelijk proeven te doen met de 3,5 GHz-band. Deze hogere frequentie die in 2022 wordt geveild, opent een nieuwe wereld van mogelijkheden. Jacob Groote, verantwoordelijk voor de zakelijke producten bij KPN: 'Zelfrijdende auto’s en intelligente transportsystemen zijn bij uitstek gebaat bij de uiterst hoge betrouwbaarheid en minimale netwerkvertraging die dit spectrum geeft. 3,5 GHz biedt ook een enorme capaciteit en zeer snelle communicatiemogelijkheden.' Het netwerk vertoont geen enkele hapering, ook al staat er een hele bus schoolkinderen voor het stoplicht die allemaal Netflix op hun smartphone zitten te kijken.

5G maakt ook echt het verschil. Tijdens de demodag in Helmond was te zien hoe meerdere auto’s op afstand vanuit verschillende centrales door een operator die niet in de auto zit, kunnen worden bestuurd. Vorig jaar kon dit met 4G alleen op hele kleine schaal. Volgens Sven Jansen die voor TNO het 5G-Mobix project doet, is de vooruitgang groot. Thans worden proeven gedaan met grensoverschrijdend verkeer dat in hoge mate autonoom rijdt. Ook zijn experimenten gaande met sensoren die het mogelijk maken dat auto’s automatisch invoegen.

(Hef)Trucks op afstand besturen

Ook RoboAuto uit Tsjechië heeft veel vooruitgang geboekt bij tele-operatie, een tussenstap naar volledig autonome voertuigen. Martin Kralik: 'De chauffeur neemt niet meer plaats in een bedrijfswagen, maar rijdt de truck vanachter zijn computer naar een bestemming. Tijdens het laden en lossen springt hij over naar een andere truck. Dit geeft veel efficiencywinst. Wachttijden behoren tot het verleden. Bij interne logistiek passen we besturing op afstand nu al toe.'
 
Meer experimenteel zijn projecten waarbij vrachtwagens in een konvooi automatisch vlak achter elkaar rijden. De eerste truck fungeert als leider. De volgers reageren direct op wat de koploper doet in plaats van op de vrachtwagen vlak daarvoor. Michael Menzel (Bosch) ging tijdens de demodag vooral in op de veiligheidsaspecten hiervan. Hackers mogen geen kans krijgen. Heinz Liebhart (Kapsch) demonstreerde hoe voertuigen via het mobiele netwerk op de hoogte kunnen worden gebracht van wegwerkzaamheden. Het wordt ook mogelijk geautomatiseerd hierop te reageren. Hiertoe is een Road Side Unit aan KPN’s Data Services Hub gekoppeld.

Meer weten

Lees hier meer over de ontwikkelingen van 5G en wat er in de andere KPN FieldLabs gebeurt. Of meld u vrijblijvend aan en blijf op de hoogte van de 5G netwerkbijeenkomsten die KPN in 2020 organiseert.

Houd me op de hoogte


Gerelateerde artikelen