25 september 2019 4 min Auteur: Redactie

Zo gaan robots de zorg in de toekomst sterk verbeteren

Robots gaan de wereld van de zorg ingrijpend veranderen. In plaats van veel fysiek zwaar werk zelf te doen gaat de zorgwerker van de toekomst een hele zwerm robots aansturen die de zware klusjes uit handen nemen. Zo heeft de zorgverlener meer tijd over om kwalitatieve zorg te kunnen verlenen. Zeker in de ouderenzorg worden zorgrobots van grote toegevoegde waarde.

Maarten Emons, lead consultant van KPN Health op het gebied van data en analytics, ziet veel voordelen. Stofzuigrobots houden ruimtes schoon. De zorgprofessional hoeft ook geen zwaar tilwerk meer te doen, wat rugklachten voorkomt. Een flink uit de kluiten gewassen robot helpt de patiënt uit bed. De zorgvrij is het begin van deze transformatie. Emons: “Zeker in de zorg waar het ziekteverzuim oploopt, is dat een enorm pluspunt.”

Whitepaper: 'Digitalisering in de zorg'

Zorgaanbieders in de keten moeten steeds meer samenwerken om goede zorg rondom een patiënt te kunnen realiseren. Hoe kan digitalisering hierbij helpen?

Download

Zorgrobots in de ouderenzorg

Veel behoefte bestaat er ook aan de robotrollator. Deze kan zelfstandig naar de patiënt toerijden om ondersteuning te geven bij het opstaan. Robot Care Systems uit Den Haag heeft voor mensen met een fysieke beperking een autonoom werkende robot ontwikkeld die meerdere taken aan kan. Deze fungeert niet alleen als rollator maar kan patiënten ook begeleiden bij oefeningen, bijvoorbeeld om de spieren en gewrichten soepel te houden. Zorgrobots kunnen ouderen zelfs fysiek bijstaan. In Japan is een prototype van een robotstaart ontwikkeld die ouderen helpt het evenwicht te bewaren.

Ook in de medische wereld vinden robots toepassing. Het Reinier de Graaf ziekenhuis in Delft traint operatiekamer-assistenten in het gebruik van een operatierobot. Deze helpt operaties nauwkeuriger en veiliger uit te voeren. Daarnaast zijn er communicatieve robots die zorgen voor sociaal contact. Een van de eerste robots in de zorg was Zora. Dit aaibare ‘wezen’ met een menselijke gedaante doet ouderen in onder meer woonzorgcentra gymnastiekoefeningen voor. Zora kan ook het menu oplezen of de bingo animeren.

Sociale robots

Pepper is echt een sociaal type. Deze robot bevrijdt mensen met een verstandelijke beperking uit hun isolement. Pepper is een makkelijke prater. Omdat hij ook kan luisteren,  zien cliënten hem als een emotionele uitlaatklep. Hij houdt mensen actief en spoort ze aan tot bepaalde handelingen. Deze menselijke robot herinnert patiënten er bijvoorbeeld aan hun medicijnen in te nemen. Chatrobot Tess helpt bij depressies en burn-out. Mensen die in psychische nood verkeren of ernstige stress ervaren, kunnen baat hebben bij zo’n pratende computer. GGZ-instelling Parnassia gebruikt Tess al bij behandelingen.

Zo zijn er tal van sociale en communicatieve robots die het personeel in de zorg ontlasten. Ze zijn een steun in de rug. Nu de personeelstekorten in de zorg toenemen, vormen ze een bruikbaar alternatief. Met de toenemende vergrijzing valt te verwachten dat ze een alledaags verschijnsel in de zorg worden. Al deze robots verschillen van elkaar. Emons onderscheidt diverse types. Zo zijn er domme robots die continu automatisch dezelfde taken doen. Daarnaast heb je slimmere varianten die hun handelingen aanpassen aan de situatie, ze houden rekening met verschillende omstandigheden. Als derde onderscheidt de KPN-consultant robots die proactief de communicatie zoeken met andere robots. Dat is nog weer een stap verder.

Advies geven in de zorg

Volgens Emons gaat de robotisering van de zorg verder dan de inzet van mechanische robots. “Minstens zoveel effect heeft software die werkt als ware het een mens.” Een simpele vorm daarvan is ‘robotic process automation’ (RPA). RPA voert de repeterende handelingen uit die voorheen door een mens werden gedaan. Een geavanceerde vorm van robotiseren is het slim gebruik maken van data, algoritmen en analysemethoden. Zo kan je ook beter inzicht verkrijgen in organisatieprocessen, maar interessanter is het wanneer ze ook adviezen geven. Een voorbeeld: als het regent en iemand gaat naar buiten, wordt aanbevolen een paraplu mee te nemen.

Emons: “Dan blijft de keuze aan de persoon. Maar nieuw is de opkomst van autonoom handelende systemen, die denken na hoe in bepaalde situatie het beste kan worden gehandeld. “Stel dat voor iemand met een slagaderlijke bloeding een ambulance wordt gebeld. Dan kan het systeem meteen bepalen dat naar een ziekenhuis wordt gereden waar men capaciteit heeft voor de behandeling van zo’n patiënt. Nog beter werkt het als thuis al sensoren staan die inzicht geven in de ernst van de situatie. Er wordt veel meer voor de patiënt nagedacht.”


Software-robots nemen taken over

Emons ziet dat mensen in de toekomst een avatar krijgen die namens hen handelingen doen alsof ze het zelf zijn. In de zorg staat hetzelfde te gebeuren als in de domotica. Nadert iemand met een rolstoel een trap dan gaat automatisch een hekje dicht waardoor deze niet kan vallen. Legio zijn de mogelijkheden om met software-robots dergelijke taken in ziekenhuizen en zorginstellingen over te nemen.

Dit sluit aan bij de wens van zorgaanbieders als Thebe om hun cliënten zo veel mogelijkheid vrijheid te geven. Emons verwacht dat robots vooral het toezicht op hen overnemen. “De medewerker hoeft dan niet continu overal te zijn en van alles in de gaten te houden. Door de slimme inzet van sensoren in combinatie met algoritmen en kunstmatige intelligentie geeft het systeem een alarm als de aandacht van een zorgprofessional gewenst is.”


Zorg verbeteren

KPN Health biedt samen met Sensara een product om mantelzorgers te attenderen op mogelijke problemen. Als senioren langzamer gaan lopen kan dat een indicatie zijn dat er een grotere kans is om te vallen. Wanneer ze vaker naar het toilet gaan dan gebruikelijk dan kan dat duiden op een beginnende blaasontstekking. Zo zijn tal van patronen uit de data te halen die sensoren verzamelen. Hiermee kunnen weer voorspellingen worden gedaan over iemands welzijn. Dergelijke systemen maken het mogelijk om senioren langer thuis te laten wonen. Ze kunnen de zorg verbeteren.

Vaak wordt tegengeworpen dat robotisering de zorg kil en afstandelijk maakt. Maar door zorgmedewerkers zwaar, repeterend en toezichthoudend werk uit handen te nemen komt er juist meer tijd vrij voor de cliënt zelf. Volgens Emons kan dit een hogere kwaliteit van de zorg geven. Het gaat niet alleen om efficiency zoals vaak wordt gedacht maar ook om zorgmedewerkers te helpen hun werk beter te doen. Dat maakt het werken in de zorg aantrekkelijker waardoor het ook makkelijker wordt om vacatures te vervullen.

Meer weten?

Kijk hier voor meer informatie over KPN Health of neem contact met ons op.

Neem contact op


Gerelateerde artikelen